Edebiyat

Shakespeare İngilizceyi nasıl yeniden yazdı?

Shakespeare'e atfedilen yüzlerce kelime ve deyim hâlâ günlük dilde. Ama dilbilimciler bu sayının abartıldığını da kanıtladı. Gerçek ne?

Bir hikâyenin sadece 6 duygusal şekli mi var?

Vermont Üniversitesi, 1300'den fazla romanı bilgisayarla analiz etti ve tüm hikâyelerin yalnızca 6 temel duygusal eğriye indiğini buldu.

Hangi yazar yıllar boyunca kelimelerini fakirleştirdi?

Bilim insanları Agatha Christie'nin son romanlarını analiz etti ve kelime dağarcığındaki düşüşün gizli bir hastalığın izi olabileceğini öne sürdü.

Klasik şiir okumak beyni 'şok' eder mi?

Liverpool Üniversitesi, Shakespeare'in dilbilgisini kasten bozan ifadelerinin beyinde ani bir elektrik dalgası tetiklediğini ölçtü.

Dostoyevski idam mangasının önünde nasıl affedildi?

Dostoyevski 1849'da kurşuna dizilmek üzere direğe bağlandı. Tetik çekilmeden saniyeler önce Çar'ın 'affı' okundu. Tüm bunlar baştan planlanmış bir gösteriydi.

Borges görmeyi yitirince kütüphaneye mi atandı?

Jorge Luis Borges, neredeyse tamamen kör olduğu sırada Arjantin Ulusal Kütüphanesi'nin müdürü oldu. Kitaplarla dolu bir cennete, onları okuyamayacak biri atanmıştı.

Bir kadın iki yüzyıl 'Currer Bell' diye mi yazdı?

Brontë kardeşler kitaplarını erkek takma adlarla yayımladı. Charlotte, Jane Eyre'i 'Currer Bell' imzasıyla çıkardı; gerçek kimliği yıllarca gizli kaldı.

Kafka neden yazdıklarının yakılmasını istedi?

Franz Kafka öldüğünde dostu Max Brod'a tüm el yazmalarını yakmasını vasiyet etti. Brod sözünü tutmadı; bugün okuduğumuz 'Dava' ve 'Şato' bu ihanetten doğdu.

Sözlükteki en tuhaf katkıyı bir akıl hastası mı yaptı?

Oxford İngilizce Sözlüğü'nün en üretken gönüllülerinden biri, bir tımarhanede yatan ve bir adam öldürmüş Amerikalı bir doktordu. Yıllarca kimse gerçeği bilmedi.

Bir kelimeyi karalamak romanı nasıl ölümsüz yaptı?

Yazmanın sırrı silmekte saklı. Hemingway'den Carver'a, en güçlü cümleler çoğu zaman atılan kelimelerden doğdu. Az söylemek, çok anlatmanın yolu.

Dünyanın en eski yazarı neden bir kadındı?

İmzasını taşa kazıyan ilk yazar bir kral ya da rahip değil, M.Ö. 2300'lerde yaşamış bir Sümer rahibesiydi: Enheduanna. İmzalı edebiyat onunla başladı.

Dostoyevski neden romanı kumar masasında yazdı?

Dostoyevski 'Kumarbaz'ı 26 günde, kumar borçları yüzünden köleleştiren bir sözleşme altında yazdırdı. Edebiyatın en yaratıcı eserlerinden biri panik halinde doğdu.