Teknoloji
Geleceği şekillendiren güç.
Teknoloji nedir?
Bu kategoride teknolojinin nasıl çalıştığını ve dünyayı nasıl değiştirdiğini konu ediniyoruz: yapay zekânın nasıl "düşündüğünden" internetin arka planda nasıl işlediğine, geleceği şekillendiren yeni teknolojilere kadar. Meraklı biri burada karmaşık sistemlerin temel mantığını, günlük hayatta kullandığımız araçların içindeki fikirleri ve teknolojinin nereye doğru gittiğini sade bir dille öğrenebilir.
Ay'a İnen Bilgisayarın Belleği Neden Elle Örülmüştü?
Apollo 11'i Ay'a götüren bilgisayarın yazılımı bir dosyada değil, kadın işçilerin tel ve mıknatıs halkalarıyla dokuduğu fiziksel bir "ip bellekte" saklıydı. Kodun her biti gerçekten elle örülmüştü.
Önizle→O Bunaltıcı CAPTCHA'ları Çözerken Aslında Tarihi Dijitalleştiriyordun
O çarpık harfleri yazarken sadece robot olmadığını kanıtlamıyordun; farkında olmadan eski gazete arşivlerini ve kitapları dijital hale getiren dev bir işin parçasıydın.
Önizle→Neden Bir Byte 8 Bit? O "8" Sayısı Nereden Çıktı?
Bir byte'ın 8 bit olması tesadüf değil. 7 bitlik ASCII harflerine eklenen bir hata kontrol biti ve donanımın 8'i sevmesi, bu sayıyı evrensel standart yaptı.
Önizle→Bugünkü Yapay Zeka Neden Video Oyunu Ekran Kartlarıyla Doğdu?
2012'de bir grup araştırmacı, oyunların grafiklerini çizmek için üretilmiş sıradan ekran kartlarını yapay zeka eğitmek için kullandı ve bugünkü devrimi başlattı.
Önizle→İnternet neden gökyüzünde değil, okyanusun dibinde akıyor?
Kıtalar arası internet trafiğinin yüzde doksan dokuzu uydulardan değil, okyanus tabanına serilmiş cam kablolardan geçiyor. Saç teli inceliğindeki bu iplikler, deniz dibinde lazer ışığıyla bütün dünyayı birbirine bağlıyor.
Önizle→Tüm dijital fotoğrafların içinde neden gizli bir kadın var?
Onlarca yıl boyunca dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda görüntü işleme algoritmaları tek bir fotoğraf üzerinde test edildi: 'Lenna'. Bu standart görsel, aslında 1972 tarihli bir Playboy dergisinden kırpılmıştı ve JPEG sıkıştırmasından bugünkü dijital fotoğraflara uzanan teknolojinin tarihini sessizce şekillendirdi.
Önizle→Bir tek karakter neden 12 saatte tüm iPhone'ları çökertti?
2018'de gönderilen tek bir Telugu harfi, iOS'un metin işleme motorundaki bir hatayı tetikleyerek mesajı alan her cihazı dondurdu. Apple takvim dışı acil bir güncelleme çıkarmak zorunda kaldı. Görünmez bir kırılganlık, tek bir harfle çıplak gözle görülür hale geldi.
Önizle→Bir kedi GIF'i dünyanın en güçlü telefon şirketini nasıl batırdı?
BlackBerry bir zamanlar gezegenin en güçlü telefon imparatorluğuydu; Obama'dan Wall Street bankerlerine herkes onu kullanıyordu. Dokunmatik ekranı 'oyuncak' sayıp reddettiler. Onları batıran şey beceriksizlik değil, kendi başarılarına olan tutkulu bağlılıklarıydı.
Önizle→Kopyala-yapıştırı icat eden adam neden bir kuruş bile kazanmadı?
Ctrl+C'yi icat eden Larry Tesler, hayatını bilgisayarları insanlaştıran 'modsuzluk' idealine adadı. Dünyanın milyarlarca kez kullandığı kopyala-yapıştır için patent bile almadı ve bundan en ufak pişmanlık duymadı.
Önizle→Bir yazı dili neden internetin tamamını ayakta tutan görünmez kahraman oldu?
Dünyanın en yaygın programlama dili JavaScript, 1995'te Brendan Eich tarafından yalnızca 10 günde, 'geçici çözüm' niyetine yazıldı. O aceleci kazadan doğan dil, bugün internetin tamamını taşıyan görünmez omurgaya dönüştü.
Önizle→Şarj kablosunun ucu neden 'yanlış' takılacak şekilde tasarlandı?
USB'nin iki kez deneyip üçüncüde girmesi bir tasarım hatası değildi; maliyeti düşürmek için verilmiş bilinçli bir karardı. Mucidi Ajay Bhatt bunu yıllar sonra bizzat itiraf etti: İki yönlü yapsaydık standart belki hiç yayılamazdı.
Önizle→Bir e-posta neden 80 saat bekleyip yola çıktı?
1971'de Ray Tomlinson iki bilgisayar arasında ilk e-postayı yolladı ve @ işaretini seçti. İçeriğini bile hatırlamadığı o mesaj iletişim tarihini değiştirdi.
Önizle→Teknoloji üzerine okumalar
Bu kategoriyle ilgili kısa blog yazıları — dinlemeden önce ya da sonra oku.

Geleceği Şekillendirecek Teknolojiler (Hype Olmadan)
Yapay zekâ, batarya, CRISPR, kuantum, robotik... Geleceği şekillendirebilecek teknolojileri abartısız, her birinin vaadi ve gerçek sınırıyla anlatıyoruz.

İnternet Nasıl Çalışır? Bir Mesajın Görünmez Yolculuğu
Bir web sayfası açtığında perde arkasında ne oluyor? Veri paketleri, IP adresleri, DNS ve deniz altı kabloları jargonsuz, sade benzetmelerle anlatılıyor.

Yapay Zekâ Nasıl 'Düşünür'? Merak Edenler İçin Sade Bir Anlatım
Yapay zekâ gerçekten düşünür mü, yoksa sadece tahmin mi eder? Büyük dil modellerinin arkasındaki mantığı jargonsuz, dürüst ve abartısız anlatıyoruz.
Teknoloji hakkında merak edilenler
Yapay zekâ gerçekten "düşünüyor" mu, yoksa taklit mi ediyor?
Yapay zekâ insan gibi bilinçle düşünmez; büyük miktarda veriden örüntü öğrenip en olası cevabı üretir. Yani anlamaktan çok, geçmiş verilere dayanarak istatistiksel tahmin yapar.
İnternete girdiğimde bir sayfa nasıl birkaç saniyede karşıma geliyor?
Cihazın, sayfayı barındıran sunucuya istek gönderir; veri küçük paketlere bölünüp kablolar ve sunucular üzerinden sana ulaşır. Bu trafiği IP adresleri ve DNS gibi sistemler yönlendirir.
Merak'ta teknoloji konusunda ne bulabilirim?
Sitede bu kategoride blog yazıları ve kavram açıklamaları bulabilirsin. Kısa sesli anlatımları dinlemek için Merak uygulamasını App Store veya Google Play'den indirebilirsin.
Tüm Teknoloji içeriklerini sesli dinle
Kısa anlatımları arka planda çal, çevrimdışı indir, serini sürdür. İlk ay ücretsiz.
